خلاصه داستان «Stan»
«Stan» کوتاهترین اسم برای یک فیلم سینمایی نیست، اما قطعاً یکی از عمیقترین داستانهایی است که در قالب یک آهنگ رپ روایت شده. امینم در این قطعه، ماجرای یک هوادار بهنام استن را تعریف میکند که کمککم از یک طرفدار دوآتیشه به یک آدم بیمار روانی تبدیل میشود.
داستان از چند نامه تشکیل شده که استن برای امینم میفرستد. در نامهٔ اول، استن با شوق و ذوق وصفنشدنی از ارادت خودش میگوید، از اتاقی که پر از عکس بتش است، و از دوستدختر باردارش که میخواهد اسم بچه را «بانی» بگذارد (که اشارهای به یکی از آهنگهای معروف خود امینم است). ولی از اینکه امینم به نامههایش جواب نمیدهد، دلگیر است.
در نامهٔ دوم، لحن استن کاملاً عوض میشود. عصبانیتر، زخمیتر و پر از سرخوردگی. از اتفاقی در یک کنسرت میگوید که امینم به برادر کوچکش که بچهای بیش نیست، امضا نداده و این موضوع برایش خیلی گران تمام شده. توی این بخش، استن رازهای زندگی خودش را هم برملا میکند؛ اینکه او هم مثل امینم پدری نداشته، سختی کشیده و بهخاطر همین حس همذاتپنداری، اینقدر به او وابسته شده است.
نامهٔ سوم، دیگر نامه نیست؛ یک پیام صوتی روی نوار کاست است. استن در حالی که مشروب و قرص مصرف کرده، پشت فرمان ماشین نشسته و دوستدخترش را در صندوق عقب حبس کرده. با صدایی لرزان و هِقهقدار، از امینم میخواهد بالاخره جوابش را بدهد. بعد هم ماشین را با سرعت از روی پل به پایین پرتاب میکند و صدای غرقشدن همهچیز را میشنویم. اوج تلخی داستان اینجاست که در ثانیههای آخر، استن میفهمد که این نوار هرگز به دست امینم نخواهد رسید.
در آخرین بخش، امینم پشت میز تحریرش نشسته و مشغول نوشتن پاسخ به نامههای استن است. دارد به او میگوید که نگرانش است و رفتارهایش عادی نیست. اما وسط نوشتن نامه، چشمش به تلویزیون میافتد و خبری را میبیند که دقیقاً مشخصات استن را دارد: مردی مست که خودش و دوستدختر باردارش را به رودخانه انداخته. همان لحظه، امینم میفهمد که خیلی دیر جواب داده و استن دیگر زنده نیست.
اطلاعات موزیک
– **خوانندگان:** امینم (Eminem) و دیدو (Dido)
– **عنوان:** Stan
– **آلبوم:** The Marshall Mathers LP
– **زبان:** انگلیسی
– **ژانر:** هیپهاپ، هارورکور (Horrorcore)
– **تاریخ انتشار:** ۲۳ می ۲۰۰۰
—
متن و معنی آهنگ Stan
My tea’s gone cold, I’m wondering why I
چاییم سرد شده، دارم فکر میکنم اصلاً چرا
Got out of bed at all
از تختخواب بلند شدم
The morning rain clouds up my window (Window)
بارون صبح، پنجره منو بخار گرفته کرده (پنجره)
And I can’t see at all
و من اصلاً نمیتونم ببینم
And even if I could, it’d all be grey
و حتی اگه میتونستم هم، همهچیز خاکستری بود
But your picture on my wall
ولی عکس تو روی دیوارم
It reminds me that it’s not so bad, it’s not so bad (Bad)
بهم یادآوری میکنه که اونقدرها هم بد نیست، اونقدرها هم بد نیست
—
(Chorus: Dido – همخوان: دیدو)
My tea’s gone cold, I’m wondering why I
چاییم سرد شده، دارم فکر میکنم اصلاً چرا
Got out of bed at all
از تختخواب بلند شدم
The morning rain clouds up my window (Window)
بارون صبح، پنجره منو بخار گرفته کرده (پنجره)
And I can’t see at all
و من اصلاً نمیتونم ببینم
And even if I could, it’d all be grey
و حتی اگه میتونستم هم، همهچیز خاکستری بود
But your picture on my wall
ولی عکس تو روی دیوارم
It reminds me that it’s not so bad, it’s not so bad (Bad)
بهم یادآوری میکنه که اونقدرها هم بد نیست، اونقدرها هم بد نیست
—
(Verse 1: Eminem – ورس ۱: امینم)
Dear Slim, I wrote you, but you still ain’t callin’
اسلیم عزیز، بهت نامه نوشتم، ولی تو هنوزم زنگ نزدی
I left my cell, my pager, and my home phone at the bottom
شماره موبایل، پیجر و تلفن خونهمو پایین نامه گذاشتم
I sent two letters back in autumn, you must not’ve got ’em
پاییز دوتا نامه فرستادم، حتماً به دستت نرسیدن
There probably was a problem at the post office or somethin’
احتمالاً یه مشکلی تو اداره پست بوده یا یه همچین چیزی
Sometimes I scribble addresses too sloppy when I jot ’em
گاهی وقتا آدرسها رو خیلی شلخته مینویسم
But anyways, f–k it, what’s been up, man? How’s your daughter?
ولی به هر حال، بیخیال، چه خبرا مرد؟ دخترت چطوره؟
My girlfriend’s pregnant too, I’m ’bout to be a father
دوست دختر منم حاملهست، منم دارم پدر میشم
If I have a daughter, guess what I’ma call her? I’ma name her Bonnie
اگه دختردار بشم، حدس بزن اسمشو چی میذارم؟ اسمشو میذارم بانی
I read about your Uncle Ronnie too, I’m sorry
درباره عمو رانی تو هم خوندم، متاسفم
I had a friend kill himself over some b—h who didn’t want him
من یه دوستی داشتم که به خاطر یه عوضی که نمیخواستش، خودشو کشت
I know you probably hear this every day, but I’m your biggest fan
میدونم احتمالاً هر روز اینو میشنوی، ولی من بزرگترین طرفدارتم
I even got the underground s–t that you did with Skam
من حتی اون کارای زیرزمینی که با اِسکم کردی رو هم دارم
I got a room full of your posters and your pictures, man
یه اتاق پر از پوسترها و عکسای تو دارم، مرد
I like the s–t you did with Rawkus too, that s–t was phat
از اون کاری که با راکِس کردی هم خوشم میاد، اون کار خیلی خفن بود
Anyways, I hope you get this, man, hit me back
به هر حال، امیدوارم این به دستت برسه مرد، بهم یه زنگ بزن
Just to chat, truly yours, your biggest fan, this is Stan
فقط برای اینکه گپ بزنیم، ارادتمند شما، بزرگترین طرفدارت، این استنه
—
(Chorus: Dido – همخوان: دیدو)
My tea’s gone cold, I’m wondering why I
چاییم سرد شده، دارم فکر میکنم اصلاً چرا
Got out of bed at all
از تختخواب بلند شدم
The morning rain clouds up my window (Window)
بارون صبح، پنجره منو بخار گرفته کرده (پنجره)
And I can’t see at all
و من اصلاً نمیتونم ببینم
And even if I could, it’d all be grey
و حتی اگه میتونستم هم، همهچیز خاکستری بود
But your picture on my wall
ولی عکس تو روی دیوارم
It reminds me that it’s not so bad, it’s not so bad (Bad)
بهم یادآوری میکنه که اونقدرها هم بد نیست، اونقدرها هم بد نیست
—
(Verse 2: Eminem – ورس ۲: امینم)
Dear Slim, you still ain’t called or wrote, I hope you have a chance
اسلیم عزیز، تو هنوز نه زنگ زدی نه نامه نوشتی، امیدوارم فرصتشو داشته باشی
I ain’t mad, I just think it’s f–ked up you don’t answer fans
عصبانی نیستم، فقط فکر میکنم خیلی لعنتیه که جواب طرفدارا رو نمیدی
If you didn’t want to talk to me outside your concert, you didn’t have to
اگه نمیخواستی بیرون کنسرتت باهام حرف بزنی، مجبور نبودی
But you coulda signed an autograph for Matthew
ولی میتونستی یه امضا برای متیو بزنی
That’s my little brother, man, he’s only six years old
اون داداش کوچیکمه، مرد، اون فقط شش سالشه
We waited in the blisterin’ cold for you, for four hours, and you just said, “no”
ما تو سرمای سوزان برای تو، چهار ساعت منتظر موندیم و تو فقط گفتی “نه”
That’s pretty s—ty, man, you’re like his f–kin’ idol
این خیلی کثافتکاریه مرد، تو مثل بُتِ لعنتی اون هستی
He wants to be just like you, man, he likes you more than I do
اون میخواد دقیقاً مثل تو باشه، مرد، اون بیشتر از من تو رو دوست داره
I ain’t that mad, though I just don’t like bein’ lied to
ولی اونقدرها هم عصبانی نیستم، فقط از اینکه بهم دروغ بگن خوشم نمیاد
Remember when we met in Denver? You said if I’d write you, you would write back
یادته وقتی تو دِنوِر همو دیدیم؟ تو گفتی اگه بهت نامه بنویسم، تو هم جواب میدی
See, I’m just like you in a way: I never knew my father neither
ببین، من از یه جهاتی مثل توام: منم هیچوقت پدرمو نشناختم
He used to always cheat on my mom and beat her
اون همیشه به مامانم خیانت میکرد و میزدش
I can relate to what you’re sayin’ in your songs
من میتونم با چیزایی که تو آهنگات میگی، همذاتپنداری کنم
So when I have a s—ty day, I drift away and put ’em on
برای همین وقتی یه روز مزخرف دارم، میرم تو حال خودم و آهنگاتو میذارم
‘Cause I don’t really got s–t else, so that s–t helps when I’m depressed
چون واقعاً هیچ چیز دیگهای ندارم، پس وقتی افسردهام، اون کمکم میکنه
I even got a tattoo with your name across the chest
من حتی یه تتو با اسم تو روی سینهم دارم
Sometimes I even cut myself to see how much it bleeds
گاهی وقتا حتی خودمو میبُرم تا ببینم چقدر خونریزی میکنه
It’s like adrenaline, the pain is such a sudden rush for me
مثل آدرنالینه، درد برای من مثل یه هیجان ناگهانیه
See, everything you say is real, and I respect you ’cause you tell it
ببین، هرچیزی که میگی واقعیه و من بهت احترام میذارم چون تو بیانش میکنی
My girlfriend’s jealous ’cause I talk about you 24/7
دوست دخترم حسودیش میشه چون من ۲۴ ساعته درباره تو حرف میزنم
But she don’t know you like I know you, Slim, no one does
ولی اون تو رو مثل من نمیشناسه، اسلیم، هیچکس نمیشناسه
She don’t know what it was like for people like us growin’ up
اون نمیدونه برای آدمایی مثل ما، بزرگ شدن چه شکلی بوده
You gotta call me, man, I’ll be the biggest fan you’ll ever lose
باید بهم زنگ بزنی مرد، من بزرگترین طرفداری میشم که تا حالا از دست دادی
Sincerely yours, Stan, PS: We should be together too
ارادتمند شما، استن، پینوشت: ما باید با هم هم باشیم
—
(Chorus: Dido – همخوان: دیدو)
My tea’s gone cold, I’m wondering why I
چاییم سرد شده، دارم فکر میکنم اصلاً چرا
Got out of bed at all
از تختخواب بلند شدم
The morning rain clouds up my window (Window)
بارون صبح، پنجره منو بخار گرفته کرده (پنجره)
And I can’t see at all
و من اصلاً نمیتونم ببینم
And even if I could, it’d all be grey
و حتی اگه میتونستم هم، همهچیز خاکستری بود
But your picture on my wall
ولی عکس تو روی دیوارم
It reminds me that it’s not so bad, it’s not so bad (Bad)
بهم یادآوری میکنه که اونقدرها هم بد نیست، اونقدرها هم بد نیست
—
(Verse 3: Eminem – ورس ۳: امینم)
Dear Mr. I’m Too Good to Call or Write My Fans
آقای “من خیلی بهتر از این حرفام که به طرفدارام زنگ بزنم یا نامه بنویسم” عزیز
This’ll be the last package I ever send your a-s
این آخرین بستهایه که برای باس-نت میفرستم
It’s been six months, and still no word, I don’t deserve it?
شش ماه گذشته و هنوز هیچ خبری نیست، لیاقتشو ندارم؟
I know you got my last two letters, I wrote the addresses on ’em perfect
میدونم دوتا نامه آخرم به دستت رسیده، آدرسها رو بینقص روشون نوشتم
So this is my cassette I’m sendin’ you, I hope you hear it
پس این نوار کاستمه که برات میفرستم، امیدوارم بهش گوش بدی
I’m in the car right now, I’m doin’ ninety on the freeway
من الان تو ماشینم، دارم با سرعت نود مایل (۱۴۵ کیلومتر) تو بزرگراه میرم
Hey, Slim, I drank a fifth of vodka, you dare me to drive?
هی اسلیم، من یه بطری ودکا خوردم، جرئتشو داری بگی رانندگی کنم؟
You know the song by Phil Collins, “In the Air of the Night”
اون آهنگ فیل کالینز، “در هوای شب” رو میشناسی
About that guy who coulda saved that other guy from drownin’
درباره اون یارو که میتونست اون یکی رو از غرق شدن نجات بده
But didn’t, then Phil saw it all, then at a show he found him?
ولی نداد، بعد فیل همه چیزو دید و بعدش تو یه کنسرت پیداش کرد؟
That’s kinda how this is: You coulda rescued me from drownin’
این قضیه هم یه جورایی همونطوریه: تو میتونستی منو از غرق شدن نجات بدی
Now it’s too late, I’m on a thousand downers now, I’m drowsy
حالا دیگه خیلی دیره، الان هزارتا قرص آرامبخش خوردم، خوابآلودم
And all I wanted was a lousy letter or a call
و تمام چیزی که میخواستم، یه نامه یا تماس لعنتی بود
I hope you know I ripped all of your pictures off the wall
امیدوارم بدونی که تمام عکساتو از رو دیوار کندم
I loved you, Slim, we coulda been together, think about it
من عاشقت بودم اسلیم، ما میتونستیم با هم باشیم، بهش فکر کن
You ruined it now, I hope you can’t sleep and you dream about it
تو الان خرابش کردی، امیدوارم نتونی بخوابی و خوابشو ببینی
And when you dream, I hope you can’t sleep and you scream about it
و وقتی خوابشو میبینی، امیدوارم نتونی بخوابی و دربارش جیغ بزنی
I hope your conscience eats at you, and you can’t breathe without me
امیدوارم وجدانت بخورتت و نتونی بدون من نفس بکشی
See, Slim, shut up, b—h! I’m tryna talk
ببین اسلیم… خفه شو عوضی! دارم سعی میکنم حرف بزنم
Hey, Slim, that’s my girlfriend screamin’ in the trunk
هی اسلیم، اون صدای جیغ دوست دخترمه تو صندوق عقب
But I didn’t slit her throat, I just tied her up, see? I ain’t like you
ولی من گلوشو نبریدم، فقط دست و پاشو بستم، میبینی؟ من مثل تو نیستم
‘Cause if she suffocates she’ll suffer more and then she’ll die too
چون اگه خفه بشه، بیشتر عذاب میکشه و بعدش اونم میمیره
Well, gotta go, I’m almost at the bridge now
خب، باید برم، دیگه تقریباً رسیدم به پل
Oh, s–t, I forgot, how am I supposed to send this s–t out?
اوه، لعنتی، یادم رفت، چطوری قراره این کوفتی رو بفرستم بیرون؟
—
(Chorus: Dido – همخوان: دیدو)
My tea’s gone cold, I’m wondering why I
چاییم سرد شده، دارم فکر میکنم اصلاً چرا
Got out of bed at all
از تختخواب بلند شدم
The morning rain clouds up my window (Window)
بارون صبح، پنجره منو بخار گرفته کرده (پنجره)
And I can’t see at all
و من اصلاً نمیتونم ببینم
And even if I could, it’d all be grey
و حتی اگه میتونستم هم، همهچیز خاکستری بود
But your picture on my wall
ولی عکس تو روی دیوارم
It reminds me that it’s not so bad, it’s not so bad (Bad)
بهم یادآوری میکنه که اونقدرها هم بد نیست، اونقدرها هم بد نیست
—
(Verse 4: Eminem – ورس ۴: امینم)
Dear Stan, I meant to write you sooner, but I just been busy
استن عزیز، میخواستم زودتر بهت نامه بنویسم، ولی فقط سرم شلوغ بود
You said your girlfriend’s pregnant now, how far along is she?
گفتی دوست دخترت الان حاملهست، چند ماهشه؟
Look, I’m really flattered you would call your daughter that
ببین، واقعاً بهم لطف داری که میخوای اسم دخترتو اون بذاری
And here’s an autograph for your brother, I wrote it on a Starter cap
و اینم یه امضا برای برادرت، روی یه کلاه استارتر نوشتمش
I’m sorry I didn’t see you at the show, I must’ve missed you
متاسفم که تو کنسرت ندیدمت، حتماً متوجهت نشدم
Don’t think I did that s–t intentionally just to diss you
فکر نکن اون کارو عمداً کردم که فقط بهت بیاحترامی کنم
But what’s this s–t you said about you like to cut your wrists too?
ولی این چه کوفتیه که گفتی دوست داری مچ دستتو هم ببری؟
I say that s–t just clownin’, dawg, come on, how f–ked up is you?
من اون حرفا رو فقط برای مسخرهبازی میگم رفیق، یالا، تو دیگه چقدر داغونی؟
You got some issues, Stan, I think you need some counselin’
تو یه سری مشکلاتی داری استن، فکر کنم به یه کم مشاوره نیاز داری
To help your a-s from bouncin’ off the walls when you get down some
که کمکت کنه وقتی حالت بد میشه، خودتو به در و دیوار نزنی
And what’s this s–t about us meant to be together?
و این چه کوفتیه درباره اینکه ما باید با هم باشیم؟
That type of s–t’ll make me not want us to meet each other
اینجور چرت و پرتا باعث میشه نخوام همدیگه رو ببینیم
I really think you and your girlfriend need each other
من واقعاً فکر میکنم تو و دوست دخترت به هم نیاز دارید
Or maybe you just need to treat her better
یا شاید فقط باید باهاش بهتر رفتار کنی
I hope you get to read this letter, I just hope it reaches you in time
امیدوارم این نامه رو بخونی، فقط امیدوارم به موقع به دستت برسه
Before you hurt yourself, I think that you’ll be doin’ just fine
قبل از اینکه به خودت آسیب بزنی، فکر کنم حالت کاملاً خوب میشه
If you relax a little, I’m glad I inspire you, but, Stan
اگه یه کم آروم باشی، خوشحالم که بهت الهام میدم، ولی استن
Why are you so mad? Try to understand that I do want you as a fan
چرا اینقدر عصبانی هستی؟ سعی کن بفهمی که من تو رو به عنوان یه طرفدار میخوام
I just don’t want you to do some crazy s–t
فقط نمیخوام یه کار دیوانهوار بکنی
I seen this one s–t on the news a couple weeks ago that made me sick
چند هفته پیش یه چیزی تو اخبار دیدم که حالمو بد کرد
Some dude was drunk and drove his car over a bridge
یه یارویی مست بوده و با ماشینش از رو پل رفته پایین
And had his girlfriend in the trunk, and she was pregnant with his kid
و دوست دخترش تو صندوق عقب بوده، و اونم بچهشو حامله بوده
And in the car, they found a tape, but they didn’t say who it was to
و تو ماشین، یه نوار کاست پیدا کردن، ولی نگفتن برای کی بوده
Come to think of it, his name was, it was you
حالا که فکرشو میکنم، اسمش بود… تو بودی
Damn
لعنتی
—
موزیک ویدئو و آن اجرای تاریخی
موزیک ویدئوی «Stan» هم خودش یک شاهکار تصویری است. با فضای بارانی، دلگیر و خاکستریاش، آنقدر قوی ساخته شده که انگار داری یک فیلم کوتاه میبینی. نقش استن را «دوون ساوا» بازی کرده که چهرهٔ بهیادماندنیای از یک هوادار بیمار را به تصویر میکشد.
اما یکی از حرفهایترین لحظات تاریخ موسیقی، اجرای زندهٔ همین آهنگ در مراسم گرمی سال ۲۰۰۱ بود. امینم آن شب با «التون جان» روی صحنه رفت؛ خوانندهای که آشکارا همجنسگراست. این همخوانیِ غیرمنتظره، در واقع پاسخی بود به همهٔ کسانی که امینم را به همجنسگراستی متهم میکردند. التون جان با این کار نشان داد که موسیقی میتواند از مرزهای کلیشهای عبور کند.
از یک اسم تا یک مفهوم جهانی
تأثیر این آهنگ آنقدر عمیق بود که اسم «استن» دیگر فقط نام یک شخصیت نیست؛ امروزه در فضای مجازی و حتی محاوره، به هر هوادار متعصب و ازکورهدرروندهای میگویند «استن» یا «استنر». یعنی کسی که بتش را کورکورانه میپرستد و هر انتقادی را برنمیتابد. این واژه حتی در برخی دیکشنریهای غیررسمی هم ثبت شده است.
جالب است بدانید که این داستان تمامنشدنی نیست. سالها بعد، امینم در آلبوم «مارشال مدرز الپی ۲» یک دنباله به نام «Bad Guy» ساخت. در آنجا، نقش راوی به متیو (برادر کوچک استن) سپرده شده که حالا بزرگ شده و آمده تا انتقام مرگ برادر و خواهرزادهاش را از امینم بگیرد. این نشان میدهد که خود امینم هم میداند که «Stan» نهفقط یک آهنگ، بلکه یک جهان داستانیِ کامل است.