شاید بهتر باشد برای خواندن این مطلب، یک لیوان بزرگ آب کنار دستتان بگذارید؛ چون متأسفانه خبر چندان خوشایندی در راه است. آمادهاید؟
الکل برای سلامتی شما خوب نیست. شوکه شدید؟ احتمالاً نه.
شاید سالها با خیال راحت یک لیوان شراب (تاریخچه شراب) کنار شام مینوشیدید، با این تصور که برای قلب یا کلسترول مفید است. اما واقعیت این است که مصرف الکل، خطر ابتلا به سرطان را افزایش میدهد.
اگر متخصصان سلامت عمومی به خواسته خود برسند، نادیده گرفتن این واقعیت برای مصرفکنندگان الکل در بریتانیا بسیار سختتر خواهد شد. اخیراً دهها سازمان پزشکی و بهداشتی در نامهای به «کییر استارمر» نخستوزیر بریتانیا، از او خواستهاند شرکتهای تولیدکننده الکل را ملزم کند هشدارهایی «صریح، واضح و بدون ابهام» روی بطریها درج کنند؛ هشدارهایی که مستقیماً به سرطانزا بودن الکل اشاره دارد.
وضعیت هشدارهای سلامتی در جهان
در حال حاضر، تنها حدود یکچهارم کشورهای جهان هر نوع هشدار سلامتی روی نوشیدنیهای الکلی دارند و اغلب این هشدارها مبهم و با حروف ریز هستند. با این حال، فشارها برای پیامهای هشداردهنده جدیتر در حال افزایش است.
در سال ۲۰۱۶، کرهجنوبی درج چند نوع برچسب هشدار روی الکل را اجباری کرد؛ از جمله هشداری که به ارتباط الکل با سرطان کبد اشاره میکرد. البته تولیدکنندگان میتوانند انتخاب کنند کدام برچسب را استفاده کنند و الزامی به درج هشدار سرطان ندارند.
در سال ۲۰۲۳، ایرلند قانونی را تصویب کرد (که از سال آینده اجرا میشود) و به اولین کشوری تبدیل شد که درج هشدار صریح درباره ارتباط مستقیم الکل با سرطانهای کشنده را الزامی میکند.
در ایالات متحده نیز چنین بحثی در جریان است. «ویوک مورتی»، جراح کل آمریکا در دولت جو بایدن، در گزارشی که ژانویه منتشر شد، خواستار درج هشدارهای جدی درباره الکل شد.
هشدارهای عجیب و نگرشهای شخصی
آیا «کیسی مینز»، گزینه فعلی دونالد ترامپ برای سمت جراح کل (که یک اینفلوئنسر حوزه سلامت است و مجوز فعال پزشکی ندارد) این توصیهها را اجرا خواهد کرد؟ شاید.
او پیشتر بهشکل خاص خودش درباره مضرات الکل صحبت کرده است. در یکی از پستهای قدیمی وبلاگش درباره «ژانویه بدون الکل» نوشته بود:
«وقتی از عادتهای سالمم فاصله میگیرم و مرتب الکل مینوشم، احساس میکنم دسترسیام به دنیای معنوی سختتر میشود.»
او اضافه کرده بود که میخواهد «این پرده بین خود و بُعد معنوی را نازکتر کند» و به همین دلیل، الکل باید نقش کمرنگتری در زندگیاش داشته باشد.
خلاصه هشدار جدید: الکل ممکن است هم باعث سرطان شود و هم چاکراهایتان را از تعادل خارج کند!
آیا هشدارهای صریح واقعاً مؤثرند؟
هرچند ممکن است این رویکرد کمی paternalistic (قیممآبانه) به نظر برسد، اما درج هشدارهای واضحتر روی الکل، تصمیمی منطقی است. بله، همه میدانیم الکل مضر است، اما دانستن یک خطر بهصورت کلی، با یادآوری آن دقیقاً در لحظه مصرف تفاوت زیادی دارد.
بسیاری از مردم هنوز بهدرستی از خطرات مصرف حتی مقادیر کم الکل آگاه نیستند. برای مثال، آسیب کبدی ممکن است تا مراحل بسیار جدی، هیچ علامت مشخصی نداشته باشد.
من خودم هنوز کاملاً نوشیدن را کنار نگذاشتهام، اما مثل بسیاری دیگر، وارد مرحلهای شدهام که به آن «کنجکاوی درباره sobriety» یا sober curious میگویند.
انتقاد از پیامهای مطلقگرایانه
با این حال، نسبت به پیام «هیچ مقدار الکلی بیخطر نیست» که سازمان جهانی بهداشت در سال ۲۰۲۳ منتشر کرد، تردیدهایی وجود دارد. چنین پیامهای مطلقگرایانهای گاهی بهراحتی نادیده گرفته میشوند یا حتی میتوانند توجیهی برای افراط در مصرف باشند.
برخی کارشناسان معتقدند این نوع پیامها ظرافت لازم را ندارند و دادهها را گزینشی انتخاب میکنند. دو پژوهشگر از دانشکده بهداشت عمومی هاروارد در یادداشتی نوشتند:
«دادهها از بیان اظهارات کلی و مطلق درباره تأثیر مصرف متوسط الکل بر سلامت انسان حمایت نمیکنند.»
«دیوید اشپیگلهالتر»، متخصص بریتانیایی در حوزه درک عمومی از ریسک، نیز در سال ۲۰۱۸ گفت مردم باید اطلاعات دقیقتری درباره میزان افزایش خطر سرطان در اثر مصرف کم الکل دریافت کنند.
او اضافه کرد:
«اینکه بگوییم هیچ سطح امنی وجود ندارد، الزاماً دلیلی برای پرهیز کامل نیست. هیچ سطح امنی از رانندگی وجود ندارد، اما دولتها نمیگویند مردم رانندگی نکنند. در واقع، هیچ سطح امنی از زندگی هم وجود ندارد، اما کسی توصیه به پرهیز از زندگی نمیکند.»
و متأسفانه حق با اوست؛ پژوهشهای جدید نشان میدهد زندگی، ۱۰۰٪ ریسک مرگ دارد. آماری هوشیارکننده، اگر بخواهیم صادق باشیم.